Cốt truyện God of War: Chains of Olympus — Ngày mặt trời biến mất và lựa chọn tàn nhẫn nhất của Kratos

God of War: Chains of Olympus (2008) là phần tiền truyện thứ hai theo thứ tự cốt truyện của series, diễn ra trong mười năm Kratos phục vụ các vị thần Olympus để đổi lấy sự xóa bỏ những cơn ác mộng về gia đình bị chính tay hắn giết. Do Ready at Dawn phát triển cho máy PSP, đây là phần game ngắn nhất của kỷ nguyên Hy Lạp — nhưng lại chứa đựng khoảnh khắc tàn nhẫn và đau lòng nhất của toàn bộ series: khoảnh khắc một người cha phải tự tay đẩy đứa con gái đã chết của mình ra xa, lần thứ hai. Cảnh báo: toàn bộ bài viết tiết lộ nội dung game.

Ngày mặt trời rơi khỏi bầu trời

Câu chuyện bắt đầu tại Attica, thành phố cảng đang bị quân Ba Tư vây hãm. Kratos — giờ là đầy tớ của Olympus, chiến đấu cho các vị thần trong những cuộc chiến không thuộc về mình — một mình đối đầu với đội quân xâm lược và con quái vật Basilisk khổng lồ của chúng ngay trên những con phố đổ nát. Nhưng giữa trận chiến, điều không tưởng xảy ra: mặt trời biến mất. Cỗ xe của thần Helios rơi khỏi bầu trời, thế giới chìm vào bóng tối giữa ban ngày, và trong bóng tối đó, Morpheus — vị thần của những giấc mơ, kẻ vốn bị ánh sáng của Helios kiềm chế suốt hàng thiên niên kỷ — bắt đầu giăng màn sương của mình lên khắp mặt đất. Thần linh và phàm nhân lần lượt gục xuống trong một giấc ngủ không lối tỉnh, và vương quốc của các vị thần đứng trước nguy cơ sụp đổ không phải bởi chiến tranh, mà bởi một giấc mơ vĩnh viễn.

Athena giao cho Kratos nhiệm vụ: tìm Helios, khôi phục mặt trời, trước khi Morpheus chiếm trọn thế giới. Đáng chú ý là cách các vị thần phản ứng với khủng hoảng này — họ không tự mình ra tay, họ gọi Kratos. Như mọi lần. Mười năm phục vụ của Bóng ma Sparta được xây dựng trên một thỏa thuận duy nhất: hắn làm những việc bẩn thỉu nhất của Olympus, và một ngày nào đó, các vị thần sẽ xóa đi những hình ảnh ám ảnh hắn mỗi đêm. Chains of Olympus là câu chuyện về một trong những nhiệm vụ đó — và về việc Kratos bắt đầu nhận ra cái giá thật sự của việc làm đầy tớ cho thiên giới.

Cỗ xe mặt trời và lời dẫn của nữ thần bình minh

Dấu vết của Helios dẫn Kratos đến Đền thờ Mặt trời, nơi Eos — nữ thần bình minh, em gái của Helios — cho hắn biết sự thật: anh trai bà đã bị kéo xuống Địa ngục. Kẻ chủ mưu đứng sau vụ bắt cóc không tấn công Olympus bằng quân đội; chúng chỉ cần dập tắt ngọn đèn của thế giới và để bóng tối tự làm phần còn lại. Kratos lên cỗ xe mặt trời (Sun Chariot), dùng chính những con ngựa lửa của Helios để lao xuống vương quốc của người chết — một hành trình mà hầu như không phàm nhân nào từng quay lại.

Chi tiết đáng nhớ của chương này là Eos: bà là một trong số rất ít vị thần trong series nói chuyện với Kratos bằng sự tôn trọng thực sự, có lẽ vì bà hiểu rõ nhất cảm giác bị lu mờ — bình minh mãi mãi chỉ là kẻ mở đường cho mặt trời. Qua bà, trò chơi cũng khéo léo nhắc lại cấu trúc quyền lực độc hại của Olympus: khi một vị thần gặp nạn, hệ thống không cứu ông ta; nó cử một kẻ đầy tớ có thể thay thế được đi thay.

Charon, dòng sông Styx và thất bại hiếm hoi của Kratos

Con đường xuống Địa ngục đi qua sông Styx, và người gác con đường đó là Charon — kẻ lái đò câm lặng đã đưa vô số linh hồn sang bờ bên kia. Charon từ chối chở Kratos: kẻ đầy tớ của các thần chưa chết, và con đò này chỉ dành cho người đã chết. Trận chiến nổ ra, và Chains of Olympus làm một điều mà ít phần God of War nào dám làm: Kratos thua. Charon đánh bại Bóng ma Sparta và quẳng hắn xuống vực sâu của Địa ngục (Tartarus) như một kẻ xâm nhập bất hợp pháp.

Nhưng Tartarus lại là nơi giấu thứ vũ khí sẽ cứu Kratos: Găng tay của Zeus (Gauntlet of Zeus), món vũ khí khổng lồ mà Zeus từng dùng để xiềng xích các Titan sau cuộc chiến thần thoại, bị bỏ quên trong ngục tối của chính những kẻ nó từng giam cầm. Kratos lấy lại găng tay, leo ngược lên qua địa ngục, và trong trận tái đấu, hắn giết Charon — phá vỡ một trong những trật tự lâu đời nhất của thế giới người chết: từ nay, ranh giới giữa sống và chết trên sông Styx không còn người canh giữ nữa. Thất bại duy nhất của Kratos trong chương này là bài học mà series lặp lại nhiều lần: hắn không bất khả chiến bại vì sức mạnh bẩm sinh — hắn đáng sợ vì bị đánh xuống bao nhiêu lần, hắn cũng đứng dậy với thứ vũ khí lớn hơn.

Elysium: thiên đường, con gái, và lựa chọn không thể

Sâu trong Địa ngục là Cánh đồng Elysium — thiên đường dành cho những linh hồn trong sạch, nơi không có chiến tranh, không có thần linh, không có bạo lực. Và ở đó, đang chơi đùa giữa đồng cỏ, là Calliope — đứa con gái mà Kratos đã giết trong đêm điên loạn tại ngôi đền của Athena nhiều năm về trước. Lần đầu tiên kể từ ngày định mệnh đó, Bóng ma Sparta được ôm con gái mình trong vòng tay khi cô bé vẫn còn sống động, vẫn còn gọi hắn là cha.

Hóa ra đây là nước cờ của Persephone, Nữ hoàng Địa ngục: bà ta cho Kratos một lựa chọn mà không vũ khí nào giải quyết được. Ở lại Elysium với Calliope đồng nghĩa với việc từ bỏ toàn bộ sức mạnh và vũ khí — trở thành một linh hồn bình thường, thanh thản, vĩnh viễn. Kratos đã làm điều không ai ngờ tới: hắn làm thật. Hắn thanh tẩy bản thân, trút bỏ Blades of Chaos và mọi sức mạnh, ôm con gái và chấp nhận ở lại thiên đường này mãi mãi — người đàn ông đã giết hàng nghìn người chọn bình yên, một lần, cho chính mình. Rồi Persephone tiết lộ phần còn lại của kế hoạch: khi Trụ Thế Giới bị phá hủy, mọi thứ sẽ sụp đổ — Olympus, trần gian, và cả Elysium này. Thiên đường của cha con họ chỉ còn tồn tại được vài giờ nữa. Nếu Kratos muốn cứu con gái mình (và mọi linh hồn khác), hắn phải quay lại làm quái vật: rời bỏ cô bé, lấy lại sức mạnh bằng cách tàn sát chính những linh hồn trong sạch của Elysium để khôi phục cơn thịnh nộ đã mất — dùng máu của thiên đường để trở lại làm Kẻ giết thần. Cảnh Kratos nghiến răng đẩy Calliope ra — cô bé khóc và níu lấy tay cha trong vô vọng — trong khi hai tay hắn làm lại điều đã hủy hoại đời mình, là cảnh quay được cộng đồng God of War xếp vào hàng đau lòng nhất của toàn bộ phương tiện trò chơi điện tử. Không phải vì nó bi thảm, mà vì nó là sự thật trần trụi nhất về nhân vật này: Kratos không bao giờ được phép làm một người cha. Mỗi lần hắn cố, thế giới lại buộc hắn chọn giữa con gái mình và tất cả những gì còn lại.

Persephone — nữ hoàng bị lừa gả, và kế hoạch hủy diệt tất cả

Persephone không phải kẻ ác bẩm sinh; bà là một trong những nạn nhân lâu đời nhất của các vị thần. Theo thần thoại mà game kế thừa, bà bị Hades bắt cóc về Địa ngục và bị trói buộc ở đó mãi mãi bởi mưu kế của các vị thần — một cuộc hôn nhân không tình yêu, một vương quốc toàn người chết, và một nửa năm tháng phải sống dưới lòng đất theo "thỏa thuận" mà người khác ký thay cho bà. Trong Chains of Olympus, sự cam chịu hàng thiên niên kỷ đó cuối cùng cũng bùng nổ thành một kế hoạch điên rồ hoàn hảo: nếu thế giới này được xây trên sự bất công của thần linh, thì hãy xóa sổ toàn bộ nó — thần, Titan, người, linh hồn, tất cả cùng nhau.

Để thực hiện, Persephone giải phóng Atlas — Titan khổng lồ từng bị Zeus xiềng xích — và dùng sức mạnh của Helios bị bắt để tiếp sức cho hắn phá hủy Trụ Thế Giới (Pillar of the World), cột trụ thần thoại chống đỡ toàn bộ mặt đất. Khi trụ gãy, trời và đất sẽ sụp vào nhau; không còn Olympus để bất công, không còn Địa ngục để giam cầm, không còn gì cả. Điều làm Persephone trở thành phản diện đáng nhớ là kế hoạch của bà, về mặt logic của một nạn nhân, hoàn toàn nhất quán: bà không muốn cai trị thế giới — bà muốn kết thúc nó, vì trong mọi phiên bản của thế giới từng tồn tại, bà đều là người phải trả giá.

Trận chiến tại Trụ Thế Giới — và hình phạt vĩnh cửu dành cho Atlas

Trận chiến cuối cùng diễn ra ngay tại Trụ Thế Giới, nơi Atlas đang dùng toàn bộ sức mạnh Titan của mình để nghiền nát cột trụ, còn Persephone trực tiếp nghênh chiến Kratos. Đây là trận đấu hai chọi một khốc liệt nhất của dòng game thời kỳ này, và nó kết thúc bằng cái chết của Persephone dưới tay Kratos — nữ hoàng Địa ngục gục ngã, và cùng với bà là giấc mơ xóa sổ thực tại của bà.

Nhưng chiến thắng của Kratos đi kèm một bản án mà hắn tự tay tuyên, và bản án đó sẽ ám ảnh phần còn lại của series: Trụ Thế Giới đã bị phá hủy một phần và không ai có thể sửa lại nó — thế giới cần một kẻ gánh vác vĩnh viễn. Kratos xích Atlas vào chính cột trụ: từ nay, Titan khổng lồ này phải dùng đôi vai của mình chống đỡ toàn bộ sức nặng của thế giới, mãi mãi, không nghỉ, không chết. Trong God of War II sau này, khi Kratos gặp lại Atlas, Titan già sẽ nhắc lại món nợ này với tất cả căm hận: chính Kratos là kẻ đã kết án hắn vào hình phạt tàn khốc nhất từng tồn tại. Chains of Olympus, dù là một phần "phụ" trên máy cầm tay, đã gieo một trong những hạt mầm quan trọng nhất cho toàn bộ kỷ nguyên Hy Lạp — và đặt ra câu hỏi mà series không bao giờ trả lời thẳng: phân biệt ở đâu giữa công lý và sự tra tấn, khi kẻ tuyên án cũng là một nạn nhân?

Mặt trời trở lại — và người đầy tớ không nhận được gì

Helios được giải thoát, cỗ xe mặt trời lại bay lên bầu trời, ánh sáng xua tan màn sương của Morpheus — vị thần giấc mơ rút lui vào bóng tối, chờ một thời cơ khác có lẽ sẽ không bao giờ đến. Thế giới được cứu. Còn Kratos, kiệt sức sau khi cứu cả thực tại, rơi khỏi cỗ xe mặt trời và bất tỉnh trên một vách đá nhìn ra biển — kết cục quen thuộc của người đầy tớ: không ai cảm ơn hắn.

Đoạn kết của Chains of Olympus lạnh lẽo một cách cố ý: Athena và Helios đứng nhìn Kratos bất tỉnh, và quyết định để hắn nằm đó — đồng thời thu lại Găng tay của Zeus và Khiên Mặt trời, những thần khí hắn vừa dùng để cứu họ. Lý do không bao giờ được nói ra, nhưng người chơi hiểu: Olympus không bao giờ để đầy tớ của mình giữ lại thứ gì có thể giết được thần. Kratos tỉnh dậy trên vách đá với hai tay trống không, những cơn ác mộng về Calliope và Lysandra vẫn nguyên vẹn trong đầu, và mười năm phục vụ vẫn còn dài phía trước. Hắn vừa từ chối thiên đường để cứu thế giới — và phần thưởng của thế giới dành cho hắn là tiếp tục bắt hắn mơ về đêm hắn giết chính gia đình mình. Nếu ai đó từng thắc mắc vì sao Kratos ở đầu God of War (2005) lại muốn nhảy xuống biển Aegean kết liễu đời mình, Chains of Olympus chính là một nửa câu trả lời.

Số phận các nhân vật sau cuối game

Atlas bị xích tại Trụ Thế Giới, gánh cả thế gian trên vai suốt nhiều năm, cho đến khi xuất hiện trở lại trong God of War II — nơi hắn vừa là kẻ thù cũ vừa là đồng minh bất đắc dĩ, và quyết định giúp Kratos chống lại Zeus một phần vì món nợ bị kết án năm xưa. Persephone chết dưới tay Kratos, để lại vương quốc Địa ngục cho một mình Hades — nỗi oán hận của Hades dành cho Kratos vì cái chết của vợ mình là một trong những động lực ngầm của các phần sau. Charon bị giết, sông Styx không còn người lái đò chính thức. Morpheus rút lui và không bao giờ xuất hiện trực tiếp trở lại trong series — vị thần giấc mơ vẫn chờ trong bóng tối của hắn. Calliope ở lại Elysium, an toàn — và mất cha mình lần thứ hai, lần này là khi cô bé còn đủ tỉnh táo để nhìn hắn bước đi. Kratos tiếp tục mười năm phục vụ các vị thần, hướng thẳng đến những sự kiện của God of War (2005).

Những hiểu lầm phổ biến

"Chains of Olympus chỉ là bản phụ trên PSP, bỏ qua cũng được" — đây là phần game cài đặt hình phạt của Atlas (then chốt của God of War II), nguồn gốc mối thù của Hades, và là phần duy nhất cho thấy Kratos từng có cơ hội thật sự để được bình yên. Bỏ qua nó là bỏ qua chương giải thích rõ nhất vì sao Kratos tuyệt vọng đến thế ở các phần chính. "Kratos đẩy Calliope ra vì hắn chọn Olympus" — ngược lại hoàn toàn: hắn đẩy con gái ra để cứu chính cô bé (và mọi linh hồn) khỏi sự sụp đổ của Elysium, chấp nhận quay lại làm quái vật để con mình được sống trong thiên đường — dù thiên đường đó không còn chỗ cho hắn. "Persephone là phản diện một chiều" — bà là phản chiếu của chính Kratos: một nạn nhân của các vị thần, bị cướp đi cuộc đời, và chọn cách trả thù bằng hủy diệt. Khác biệt duy nhất là đích đến của cơn thịnh nộ: bà chọn xóa sổ tất cả, còn hắn (lúc này) vẫn còn thứ để bảo vệ. "Kratos thua Charon là lỗi kịch bản" — thất bại đó là có chủ ý: hắn thua vì Charon không chiến đấu bằng sức mạnh thuần túy, và chiến thắng ở trận tái đấu đến từ vũ khí của Zeus chứ không phải từ việc hắn 'mạnh lên đột ngột'.

Giả thuyết chưa có lời giải

Athena có biết trước kế hoạch của Persephone? Tốc độ Olympus phản ứng và việc họ cử đúng Kratos — kẻ duy nhất có động cơ cá nhân cực đoan để vào Elysium rồi quay ra — khiến nhiều người chơi nghi ngờ các vị thần đã lợi dụng cả nỗi đau của hắn như một công cụ: chỉ một người cha vừa gặp lại con mới bị buộc phải lựa chọn đủ tàn khốc để lấy lại sức mạnh cần thiết cho trận chiến cuối. Morpheus đã đi đâu? Hắn là vị thần duy nhất trong âm mưu này thoát tội hoàn toàn và biến mất khỏi series — một số giả thuyết cho rằng màn sương giấc mơ của hắn vẫn phủ lên những sự kiện sau đó theo cách tinh vi hơn, dù game không bao giờ xác nhận. Bao nhiêu phần trong mười năm phục vụ là những nhiệm vụ như thế này? Chains of Olympus và Ascension mới chỉ kể hai nhiệm vụ; hàng trăm nhiệm vụ khác chưa từng được kể là khoảng trống lớn nhất của kỷ nguyên Hy Lạp — và có lẽ cố ý như vậy: thông điệp của series là với Olympus, những năm tháng đó không đáng được ghi lại, vì kẻ thực hiện chúng chỉ là một công cụ.