Cốt truyện Ori and the Will of the Wisps: Năm đốm sáng vỡ vụn và sự hy sinh trở thành Cây Thần

Có những trò chơi kể câu chuyện về anh hùng cứu thế giới. Ori and the Will of the Wisps — phần hai của series Ori do Moon Studios phát triển (2020) — kể một câu chuyện nhỏ hơn nhiều và cũng đau hơn nhiều: câu chuyện về một gia đình. Một linh hồn nhỏ bé, một người mẹ nuôi, một người bạn vụng về và một chim non mồ côi. Khi cơn bão cuốn hai thành viên nhỏ nhất sang vùng đất xa lạ đang chết dần, hành trình đi tìm nhau vô tình thành hành trình cứu cả một thế giới — với cái giá ở cuối đường không ai lường trước được.

Để theo được phần hai, cần nhớ lại phần một — Ori and the Blind Forest (2015). Ori là linh hồn hộ vệ, con của Cây Thần vùng Nibel, bị bão lớn cuốn khỏi cành và được Naru — sinh vật hiền lành ở Tổ Yến (Swallow's Nest) — nhặt về nuôi như con ruột. Khi Cây Thần làm Lễ Ánh Sáng gọi con về, ánh sáng ấy vô tình thiêu rụi ba chim non của Kuro; con cú mất con trong cơn thịnh nộ bèn đánh cắp Sein — trái tim ánh sáng của Cây Thần. Cây Thần mù lòa, Nibel mục ruỗng, Naru chết vì đói. Ori cùng Sein khôi phục ba nguyên tố Nước, Gió, Hơi Ấm. Ở đoạn kết, khi lửa núi Horu đe dọa quả trứng cuối cùng, Kuro lao về phía Cây Thần, dùng thân mình đưa Sein trở lại cành cây — hy sinh cứu con chưa nở. Nibel hồi sinh, Naru được Gumo hồi sinh bằng Bình Ánh Sáng, quả trứng của Kuro được đưa về Tổ Yến.

Will of the Wisps mở đầu đúng nơi Blind Forest khép lại: quả trứng ấy nở. Câu chuyện về một gia đình bắt đầu — và cũng bị thử thách tàn nhẫn nhất — từ đây.

📌 Tóm tắt nhanh: Ku, chim non của Kuro, lớn lên trong gia đình Ori ở Nibel nhưng sinh ra với cánh phải dị tật. Nhờ chiếc lông của mẹ gắn vào cánh, Ku bay được, cõng Ori vượt biển — nhưng cơn bão cuốn cả hai sang Niwen, vùng đất đang chết vì ánh sáng Liễu Thần đã vỡ thành năm mảnh. Khi Ku bị Shriek đánh trọng thương, Ori phải gom đủ năm đốm sáng tái tạo Seir để cứu em.

Chương 1: Quả trứng cuối cùng của Kuro và mái nhà Tổ Yến

Quả trứng mà Kuro đổi mạng để cứu đã nở thành một chim non bé xíu, được cả nhà đặt tên là Ku. Từ đó, Tổ Yến có một gia đình đúng nghĩa: Naru làm mẹ; Gumo — kẻ cuối cùng của tộc Gumon, từng là tên trộm vụng về ở phần một — thành người bạn, người "chú" lóng ngóng mà tận tụy; còn Ori là anh, là chị, là bạn chơi của Ku. Ku tập đi, tập trượt, tập lượn những quãng ngắn, lớn lên từng ngày trong tiếng cười.

Nhưng Ku sinh ra với một khiếm khuyết: cánh phải bẩm sinh thiếu gần hết lông vũ. Nhìn những con chim khác xòe cánh lên trời, Ku chỉ biết tập tễnh chạy rồi ngã. Cho đến một đêm, Ori nhớ ra gia đình còn giữ một di vật: chiếc lông của Kuro — của chính mẹ ruột Ku — và cùng Gumo lén gắn nó vào cánh phải của bé. Sáng hôm sau, Ku xòe cánh — và lần đầu tiên trong đời bay lên được thật, mang theo Ori trên lưng.

Chương 2: Chuyến bay đầu tiên và cơn bão chia cắt

Chuyến bay mừng cánh mới đưa hai đứa trẻ đi xa hơn dự tính: qua những cánh rừng Nibel, qua mặt biển rộng, hướng về vùng đất lạ ở chân trời — Niwen. Với cả hai khi ấy, đó chỉ là niềm vui được bay thật xa cùng nhau lần đầu tiên.

Rồi cơn bão ập đến giữa biển. Gió quật, mưa xối xả làm chiếc lông của Kuro — thứ duy nhất giữ cho cánh phải của Ku đủ sức bay — tuột ra mất hút trong giông tố. Mất lực nâng, Ku chao đảo; Ori tuột khỏi lưng. Hai đứa trẻ bị xé về hai hướng: Ku rơi xuống phía đông Niwen, Ori rơi xuống phía tây, bất tỉnh giữa đầm lầy xa lạ — nơi ngay cả nước cũng đã nhiễm độc.

Chương 3: Niwen chết dần và người gác đầm Kwolok

Niwen từng rực rỡ không kém Nibel dưới ánh sáng của Liễu Thần (Spirit Willow) — cây thần của vùng đất này. Nhưng Liễu Thần đã già và qua đời. Khi cây chết, ánh sáng của nó — thực thể tên là Seir — vỡ tan thành năm đốm sáng (wisp) văng đi khắp Niwen. Không còn ánh sáng bảo hộ, thứ dịch bệnh của đất tên là Suy Tàn (the Decay) lan ra như vết dầu loang: nước nhiễm bẩn, cây cối hóa đá, và toàn bộ linh hồn bản địa — những người thừa kế tiềm năng của Liễu Thần — đều đã chết.

Tỉnh dậy ở Đầm Lầy Inkwater, Ori được tộc Moki hiền lành chỉ đường đến Kwolok, con ếch khổng lồ trầm tĩnh bảo hộ đầm lầy. Kwolok cho Ori biết hai điều. Thứ nhất, Ku còn sống ở Rừng Câm (Silent Woods) phía đông — nhưng dòng nước nhiễm độc chặn lối; muốn sang bờ đông, Ori phải khởi động lại Cối Xay Nước (The Wellspring), công trình lọc nước của cả vùng. Thứ hai, ông trao cho Ori đốm sáng đầu tiên — Tiếng Nói của Rừng (Voice of the Forest), mảnh vỡ của Seir sẽ dẫn đường cho Ori suốt hành trình. Cùng lúc ấy, Naru và Gumo đã đóng bè vượt biển đi tìm hai đứa trẻ mất tích.

Chương 4: Cối Xay Nước và dòng nước trong trở lại

Cối Xay Nước từng là niềm tự hào của Niwen: vừa là thư viện lớn chứa tri thức, vừa là cỗ máy khổng lồ dùng sức nước gạn lọc, đưa nước sạch đi khắp nơi. Nhưng Suy Tàn đã làm guồng quay ngừng hẳn — một sinh vật mục ruỗng chèn cứng bánh xe; nước tù đọng, nhiễm bẩn dần, biến những dòng sông thành chất độc.

Ori leo qua những tầng thư viện đổ nát lên đỉnh cối xay, đánh bại sinh vật làm tắc guồng máy và khởi động lại công trình. Bánh xe khổng lồ quay lại sau bao năm im lìm; nước trong chảy khắp Niwen, gột sạch chất độc — và quan trọng nhất, mặt nước đã đủ sạch để Ori qua được, mở đường về Rừng Câm, nơi Ku đang chờ.

Chương 5: Rừng Câm và móng vuốt của Shriek

Rừng Câm từng là quê hương của tộc Moki và lãnh địa của loài cú. Giờ nó là một nghĩa địa: khắp nơi là những thân cú khổng lồ hóa đá, đứng bất động như bia mộ — nạn nhân của Suy Tàn. Cai trị nơi này là Shriek, con cú khổng lồ với đôi cánh rách nát như đá, cái đầu như hộp sọ.

Ori tìm thấy Ku còn sống giữa rừng, cùng chiếc lông của Kuro bị bão cuốn đi. Chưa kịp mừng đoàn tụ thì Shriek xuất hiện. Hai đứa nín thở trốn, rồi bị phát hiện: Shriek quật Ori xuống hố sâu. Nhìn bạn bị đánh, Ku — chim non vừa biết bay — lao vào mổ cánh Shriek cứu bạn. Shriek hất Ku ra mép vực, đè bẹp bé rồi quăng xuống. Khi Ori leo lên được, Ku đã nằm bất động, hơi thở thoi thóp như ngọn đèn trước gió.

Tộc Moki đưa Ku về Kwolok's Hollow. Tiếng Nói của Rừng dồn chút sức tàn bao quanh Ku bằng vòng hoa phép thuật — như máy trợ thở bằng ánh sáng — giữ bé khỏi chết. Nhưng nó không đủ sức chữa lành: Ku chìm vào hôn mê sâu, thời gian còn lại đếm bằng những cánh hoa tàn dần. Kwolok nói rõ con đường duy nhất: tìm đủ năm đốm sáng, hợp nhất chúng tái tạo Seir hoàn chỉnh. Chỉ Ánh Sáng Vàng nguyên vẹn mới cứu được Ku — và cả Niwen.

Chương 6: Luma Pools — Sức Mạnh của Rừng và cái chết của Kwolok

Hành trình gom đốm sáng đưa Ori đến Hồ Luma (Luma Pools), vùng nước trong rực rỡ như san hô cất giữ Sức Mạnh của Rừng (Strength of the Forest) — chính đốm sáng này đã giữ Hồ Luma gần như nguyên vẹn trước Suy Tàn. Tại đây, Ori gặp lại Kwolok: ông ếch già đã rời đầm lầy đi tìm đốm sáng giúp Ori — và đã tìm thấy nó thật.

Nhưng khi Ori đến nơi, Kwolok không còn là chính mình. Một thực thể ký sinh sinh ra từ Suy Tàn — Hiện Thân Ô Uế (Foul Presence) — đã khống chế cơ thể Kwolok, ép ông nuốt chửng đốm sáng Sức Mạnh. Ori buộc phải chiến đấu với chính người bạn đầu tiên ở Niwen. Ori phá vỡ được sự khống chế; Kwolok, trong giây phút tỉnh táo cuối cùng, tự tay kết liễu kẻ ký sinh trong cơ thể mình — nhưng vết thương đã quá nặng.

Kwolok chết sau khi trao lại đốm sáng cùng lời trăn trối: hãy khôi phục và bảo vệ Niwen thay ông. Từ khoảnh khắc ấy, Ori không còn chỉ đi tìm em gái mình nữa — Ori đi cứu cả một vùng đất đang hấp hối.

Chương 7: Đôi Mắt trong bóng tối và Ký Ức trên đỉnh tuyết

Sâu dưới lòng đất Mouldwood Depths là Đôi Mắt của Rừng (Eyes of the Forest), rơi vào tay Mora — con nhện khổng lồ từng canh giữ vùng hang tối, bị Suy Tàn tha hóa đến mất trí. Ori đối mặt với Mora giữa hang ổ đầy tơ — và khi ả bị đánh bại, ánh sáng của Đôi Mắt gột sạch sự tha hóa trong tâm trí ả. Mora tỉnh lại, hiền hòa như xưa: minh chứng rằng không phải kẻ thù nào cũng là kẻ ác — có kẻ chỉ là nạn nhân của Suy Tàn.

Đốm sáng thứ tư, Ký Ức của Rừng (Memory of the Forest), nằm trên đỉnh Baur's Reach — dãy núi tuyết phía bắc — giấu trong cây hoa xuân nở giữa băng giá. Ori vừa chạm vào nó thì Shriek xuất hiện: cuộc rượt đuổi nghẹt thở xuống sườn núi cùng trận tuyết lở cuốn phăng mọi thứ. Ori rơi xuống chân núi, nơi Baur — con gấu khổng lồ ngủ đông — nằm. Sức mạnh của Ký Ức đánh thức tâm trí Baur, và để đáp ơn, ông kể câu chuyện mà cả Niwen kiêng nhắc: câu chuyện của Shriek.

Shriek sinh ra đã dị dạng: đôi cánh hóa đá, què quặt ngay từ khi nở. Nó mồ côi từ trong trứng — cha mẹ chết dưới tay Suy Tàn, hóa đá giữa Rừng Câm — và bị bầy cú khinh rẻ, ruồng bỏ. Shriek lớn lên một mình giữa nghĩa địa của đồng loại, đến khi cô độc biến nó thành quái vật cai trị chính nơi chôn cha mẹ mình. Nghe xong, người chơi không còn nhìn Shriek như một con Boss — mà như một Ku khác: đứa trẻ mồ côi không được vòng tay nào đón nhận.

Chương 8: Trái Tim của Rừng, Seir và cái giá của ánh sáng

Đốm sáng cuối cùng — Trái Tim của Rừng (Heart of the Forest), đốm sáng mong manh nhất — nằm ở tầng sâu nhất của Windtorn Ruins, tàn tích tộc Gorlek giữa hoang mạc Windswept Wastes, cánh cửa chỉ mở khi đủ bốn đốm sáng còn lại. Ori xuống đáy tàn tích, chạm vào Trái Tim. Năm đốm sáng — Tiếng Nói, Sức Mạnh, Đôi Mắt, Ký Ức, Trái Tim — bay lên, xoắn vào nhau, hợp nhất: Seir, Ánh Sáng Vàng của Liễu Thần, hoàn chỉnh trở lại sau bao năm vỡ vụn. Ngay sau đó, giun cát khổng lồ trồi lên truy đuổi; Ori ôm Seir thoát khỏi tàn tích sụp đổ trong gang tấc.

Seir xua tan bão cát, chỉ đường đến đích cuối: chính Liễu Thần, ở Willow's End. Nhưng trên đường, Shriek lại chặn đánh. Lần này Seir phản đòn, làm nứt chiếc mũ sọ của nó. Khi Seir định ra tay tiếp, Ori ngăn lại — linh hồn nhỏ bé bước tới, chìa tay về phía con cú quái vật, trao đi sự tha thứ Shriek chưa từng nhận được trong đời. Nó sững lại một giây… rồi gào lên, từ chối chính thứ mình từng khao khát nhất, và bay về đỉnh Weeping Ridge.

Tại Liễu Thần, Seir nhập vào thân cây cổ thụ, làm nó hồi tỉnh chốc lát. Cây già yếu nói thân cây đã quá mục ruỗng để mang Seir thêm nữa. Muốn Niwen sống lại phải có một Cây Thần mới — và Seir đã chọn Ori. Nhưng hòa làm một với ánh sáng nghĩa là từ bỏ cuộc đời cũ, từ bỏ những ngày tháng bên Naru, Gumo và Ku. Shriek quay lại, quắp Seir ném xuống vực Weeping Ridge rồi lao vào trận chiến cuối cùng — dữ dội đến mức Liễu Thần và phần lớn Weeping Ridge bị san phẳng. Ori thắng, nhưng kiệt sức, thương tích đầy mình.

Thua trận, Shriek lê thân tàn về Rừng Câm, nằm xuống dưới đôi cánh hóa đá của cha mẹ — như đứa trẻ cuối cùng cũng được về nhà — và trút hơi thở cuối cùng trong cô độc. Còn Ori lê từng bước đến chỗ Seir rơi, nhìn lại ký ức về gia đình: vòng tay Naru, tiếng cười Gumo, chuyến bay đầu tiên của Ku. Rồi Ori ôm lấy Ánh Sáng Vàng.

Ánh sáng bùng lên, lan khắp Niwen. Suy Tàn bị đẩy lùi, nước trong trở lại, cây cối đâm chồi — và ở Kwolok's Hollow, Ku mở mắt tỉnh dậy, cánh phải lành lặn hoàn toàn. Naru, Gumo và Ku chạy đến nơi Ori đã đứng, nhưng nơi ấy chỉ còn một mầm cây nhỏ vừa nhú. Họ ở lại Niwen, chăm cho nó lớn lên từng mùa. Đến đây trò chơi mới hé lộ bí mật cuối cùng: giọng kể chuyện từ đầu tới giờ chính là của mầm cây ấy — là Ori, Cây Thần mới của Niwen, tự kể lại cuộc đời mình. Khi cây trưởng thành, một chiếc lá thần lìa cành bay đi — một linh hồn hộ vệ mới ra đời, và vòng tuần hoàn sự sống lại bắt đầu.

Số phận các nhân vật

Ori gom đủ năm đốm sáng, tái tạo Seir và hòa làm một với ánh sáng, trở thành Cây Thần mới của Niwen — còn sống, còn ký ức và tình cảm, nhưng mãi mãi ở hình hài một thân cây, lặng lẽ nhìn gia đình sống tiếp cuộc đời mình đã từ bỏ. Đây cũng chính là người kể lại toàn bộ câu chuyện.

Ku tỉnh lại ở cuối hành trình, cánh phải lành lặn hoàn toàn — lần đầu bay được bằng chính đôi cánh của mình. Cô bé ở lại Niwen, cùng Naru và Gumo chăm cây của Ori lớn lên từng năm.

Naru và Gumo vượt biển đến Niwen vừa kịp chứng kiến Ori hòa vào ánh sáng. Họ ở lại hẳn vùng đất mới, chăm mầm cây của Ori — gia đình không mất đi ai, chỉ là một thành viên đổi sang hình hài khác.

Kwolok chết dưới sự khống chế của Hiện Thân Ô Uế, nhưng kịp tự tay kết liễu kẻ ký sinh và trao lại đốm sáng cùng sứ mệnh bảo vệ Niwen cho Ori.

Shriek thua trận cuối, lê thân về Rừng Câm, chết dưới đôi cánh hóa đá của cha mẹ — nơi duy nhất nó từng thuộc về. Không ai ở Niwen ăn mừng cái chết ấy.

Mora được ánh sáng Đôi Mắt chữa khỏi tha hóa, trở lại canh giữ Mouldwood Depths. Baur tỉnh lại ký ức, tiếp tục canh vùng núi tuyết. Liễu Thần cũ ra đi vĩnh viễn — nhưng Seir sống tiếp trong thân cây mới mang tên Ori.

Những hiểu lầm thường gặp

Ori có chết ở cuối game không?

Không theo nghĩa đen. Ori từ bỏ hình hài linh hồn nhỏ bé để hòa làm một với Seir và trở thành Cây Thần mới của Niwen — ý thức, ký ức và tình cảm của Ori vẫn còn nguyên trong thân cây ấy. Bằng chứng rõ nhất: giọng kể chuyện xuyên suốt trò chơi chính là của Ori trong hình hài Cây Thần, đang tự kể lại cuộc đời mình.

Điều Ori đánh mất không phải mạng sống, mà là cuộc sống cũ: không còn được chạy nhảy, ôm Naru, bay cùng Ku. Ori vẫn ở ngay đó, nhìn thấy tất cả — nhưng mãi mãi chỉ có thể ở yên một chỗ, chở che từ xa.

Shriek có phải là kẻ ác bẩm sinh không?

Không. Shriek sinh ra với đôi cánh hóa đá dị dạng, mồ côi cha mẹ từ trong trứng vì Suy Tàn, và bị chính bầy cú ruồng bỏ, xua đuổi suốt tuổi thơ. Nó lớn lên một mình giữa nghĩa địa hóa đá của đồng loại ở Rừng Câm. Shriek là sản phẩm của sự ruồng bỏ — một nạn nhân của Suy Tàn trở thành quái vật, chứ không phải cái ác bẩm sinh.

Khoảnh khắc định đoạt nhất không nằm ở trận chiến cuối, mà ở đoạn Ori chìa tay tha thứ: Shriek chần chừ một giây — phần "người" trong nó chưa chết hẳn — rồi vẫn chọn quay đi. Một kẻ ác bẩm sinh sẽ không chần chừ như thế.

Ku có thật sự chết ở giữa game không?

Không. Sau đòn tấn công của Shriek, Ku rơi vào trạng thái cận tử và hôn mê sâu; Tiếng Nói của Rừng dùng chút sức tàn bao quanh bé bằng vòng hoa phép thuật giữ sự sống. Ku chỉ tỉnh lại ở cuối game, khi ánh sáng của Ori và Seir lan khắp Niwen — và cánh phải dị tật của bé cũng lành lặn hoàn toàn.

Ít ai biết trong kịch bản gốc, Moon Studios từng định để Ku chết thật. Nhưng người chơi thử nghiệm gắn bó với chim non này đến mức nhóm phát triển phải sửa lại — cái chết của Ku cũng phủ nhận ý nghĩa sự hy sinh của Kuro ở phần một: bà mẹ ấy đã chết để đứa con này được sống.

Seir và Sein có phải là cùng một thực thể không?

Không. Sein là ánh sáng của Cây Thần vùng Nibel, người bạn đồng hành của Ori trong Blind Forest, mang sắc sáng lam. Seir là ánh sáng của Liễu Thần vùng Niwen, mang sắc vàng kim, và là một thực thể hoàn toàn riêng biệt. Hai vùng đất, hai cây thần, hai ánh sáng — dù vai trò của chúng trong thế giới của mình là tương đương nhau.

Điểm thú vị: trong các tệp của game, Moon Studios từng gọi Seir là "Golden Sein" — Sein phiên bản vàng.

Will of the Wisps có phải phần nối tiếp trực tiếp của Blind Forest không?

Đúng vậy. Câu chuyện bắt đầu ngay sau đoạn kết của Blind Forest: quả trứng mà Kuro đổi mạng để cứu nở thành Ku, và gia đình của Ori bước vào hành trình mới. Nhiều chi tiết chỉ thật sự thấm thía nếu đã biết phần một — như ý nghĩa của chiếc lông Kuro.

Dù nối tiếp trực tiếp, game vẫn tóm tắt đủ tiền truyện ở mở đầu để người mới theo được — nhưng cái kết sẽ đánh mạnh hơn nhiều nếu bạn đã đi cùng Ori từ Nibel.

Giả thuyết & bí ẩn

Chiếc lá thần ở cảnh cuối cùng là ai? Khi Cây Thần Ori trưởng thành, một linh hồn mới lìa cành, bắt đầu cuộc đời riêng. Cộng đồng chia hai hướng: một bên cho rằng đây là chu kỳ tự nhiên của các Cây Thần — ngày xưa Ori cũng từng là chiếc lá rơi khỏi Cây Thần Nibel như thế; bên còn lại tin đó là một phần của Ori tái sinh. Moon Studios chưa từng xác nhận, cũng chưa công bố phần Ori thứ ba. Chiếc lá ấy vừa là một cái kết trọn vẹn, vừa là cánh cửa bỏ ngỏ.

Ngoài Nibel và Niwen còn bao nhiêu vùng đất nữa? Hai phần game cho thấy một thế giới nhiều vùng đất, mỗi vùng một Cây Thần, một ánh sáng riêng — nhưng không bản đồ tổng thể nào được tiết lộ. Nếu Cây Thần nào cũng già đi và chết như Liễu Thần, thì chu kỳ sinh tử ấy đã lặp lại bao nhiêu lần, và những vùng đất khác ra sao khi ánh sáng của chúng tắt?

Suy Tàn rốt cuộc từ đâu mà có? Game không cho Suy Tàn một nguồn gốc hay "trùm cuối" đứng sau. Nó xuất hiện khi ánh sáng tắt — mà Liễu Thần chết chỉ vì tuổi già, cái chết hoàn toàn tự nhiên — sự mục ruỗng chỉ là thứ lấp vào khoảng trống ấy. Thông điệp u ám còn lại: thế giới không cần kẻ ác để sụp đổ; nó chỉ cần người chở che biến mất.

Di sản của một linh hồn nhỏ

Will of the Wisps lớn gấp khoảng ba lần Blind Forest về quy mô — Moon Studios tăng từ khoảng 20 người ở phần một lên 80 người ở phần hai, vẫn làm việc phân tán khắp thế giới. Điểm Metacritic đạt 88 trên PC và 90 trên Xbox One; hơn 2 triệu người chơi chỉ sau ba tháng phát hành, rồi 2,8 triệu vào tháng 11 năm 2020. Nhạc của Gareth Coker, thu âm cùng dàn nhạc Philharmonia, trở thành soundtrack được yêu thích bậc nhất của thể loại này.

Nhưng di sản lớn nhất có lẽ không nằm ở con số: Will of the Wisps thường được nhắc đến như minh chứng game có thể là nghệ thuật — một câu chuyện gần như không lời thoại dài, kể bằng hình ảnh, âm nhạc và những khoảnh khắc lặng người, về gia đình, về những đứa trẻ bị ruồng bỏ, và về trưởng thành — đôi khi là chấp nhận ở lại phía sau để người khác bay tiếp.

Muốn xem lại toàn bộ hành trình của linh hồn nhỏ qua cả hai phần game, hãy ghé trang tổng hợp series Ori trên Truyện Game — nơi lưu giữ các bài cốt truyện thuộc series này.